على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1531
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
انتظار . و اندوه و ملالت . دلنمودگى ( del - namudagi ) ا . پ . اظهار ميل . دلنواز ( del - nav z ) ص . پ . خاطر نواز و مشفق و تسلى دهنده . و شاهد و معشوقه . دلنوازى ( del - nav zi ) ا . پ . شفقت و نوازش و مهربانى . و تسلى . و دلنوازى كردن : تسلى . دادن . و شفقت و مهربانى كردن . و ناز كشيدن . و تملق نمودن . و ريشخند كردن . دل نه ( del - neh ) ص . پ . كسى كه توجه كند و خاطر خود را استوار نمايد . دلنهاد ( del - neh d ) ا . پ . توجه و و دقت و مواظبت . دلنهى ( del - nehi ) ا . پ . استوارى خاطر و پايدارى آن . دلنيس ( dalnis ) ا . ع . يك نوع ماهى فلس دارى كه در مصر يافت مىشود . دلو ( dalv ) ا . ع . دول و آوند آبكشى و قد يذكر . ج : ادلى و دلاء و دلى و دلى ( dal ) . و برج يازدهم از دوازده برج فلكى . و داغى مر شتر را . و بلا . يق جاءنا بالدلو : اى بالداهية . دلو ( dalv ) م . ع . دلوت دلوا ( از باب نصر ) : در چاه فرو رها كردم دول را . و كذا دليت دلوا . و دلاها : بركشيد دول را از چاه . و دلوت الناقة : آهسته راندم آن ماده شتر را . و دلوت فلانا : نرمى كردم با فلان . و دلوت بفلان اليك : شفيع گرفتم فلان را بسوى تو . دلوا ( dalv ) ص . پ . دروا و سرگشته و حيران و سرنگون و آويخته . مر . دروا . دل واپس ( del - v - pas ) ص . پ . نگران و چشم به راه و منتظر . و ملول . دلواپسى ( del - v - pasi ) ا . پ . نگرانى و انتظار . و ملالت و اندوه . دلوار ( delv r ) ص . پ . بىباك و شجاع و دلاور و متهور و با جرأت . دلوج ( doluj ) م . ع . دلج دلوجا ( از باب نصر ) : تهى كرد شير دوشه را در كاسه از شير . و نيز دلوج : تهى كردن دول را از آب . دلوح ( daluh ) ص . ع . سحاب دلوح : ابر بسيار باران . ج : دلح . دلوخ ( dalux ) ا . ع . خرما بن بسيار بار . دلوخ ( dalux ) ص . ع . بعير دلوخ : شتر فربه . ج : دلخ . و دوالخ . دلور ( del - var ) ص . پ . دلوار و بىباك و شجاع و دلاور و متهور و با جرأت . دلوص ( dellavs ) ص . ع . متحرك و حركت كننده . دلوع ( dalu ' ) ص . ع . ناقة دلوع : شتر مادهاى كه پيش روى كند شتران را . دلوع ( dolu ' ) م . ع . دلع دلعا و دلوعا . مر . دلع . دلوف ( daluf ) ا . ع . عقاب تيز پرواز . ج : دلف . دلوق ( daluq ) ص . ع . اسب استوار خلقت سخت دونده كه بيك باره و بناگاه برسد . ج : دلق . يق : غارة دلوق ، و خيل دلوق اى مندلقة شديدة الدفعة . و شتر مادهء دندان ريختهء از پيرى . و سيف دلوق : شمشيرى كه به آسانى برآيد از نيام . دلوك ( daluk ) ا . ع . بوى خوش كه به خود درمالند . و موضعى بحلب . دلوك ( doluk ) ا . ع . دلوك الشمس : زوالها عن كبد السماء و غروبها . قوله تعالى : أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ . دلوك ( doluk ) م . ع . دلك دلكا و دلوكا . مر . دلك . دلولة ( dolulat ) م . ع . دل دلولة . مر . دلالة و دلالة و دلالة . دلوه ( daluh ) ا . ع . ناقهء تسلى يافتهء از مهر بچه و الفت آن . دلوه ( doluh ) م . ع . دله دلها و دلوها . مر . دله و دله . دله ( dalh ) م . ع . دله دلها ( از باب فتح ) : تسلى يافت از اندوه و عشق . و دلهت الناقة عن ولدها : تسلى يافت ناقه از مهر بچه . دله ( dalh ) و ( dalah ) م . ع . دله فلان دلها و دلها و دلوها ( از باب سمع ) : رفت دل و عقل فلان و سرگشته و ديوانه شد از عشق و اندوه و مانند آن . دله ( daleh ) ص . ع . سرگشته و ديوانهء از عشق و يا از اندوه . دله ( dale ) ا . پ . قاقم . و گربهء صحرائى . و زن دلاله و محتاله . و جامهء پشمينه . و خرقه و مرقع درويشان كه از آن پشمها آويخته باشد . دله ( dele ) ا . پ . دل و قلب . دله ( dalle ) ا و ص . پ . مكر و حيله . و عيار و ناراست و منافق . و گردباد . و قاقم . و سنجاب . و خيانت . دلها ( dalhan ) ا . ع . رايگان . يق : ذهب دمه دلها : خون او رايگان رفت . دلهاث ( delh s ) ا و ص . ع . شير بيشه . و رجل دلهاث : مرد جرى و پيش درآيندهء در كارزار . دلهام ( delh m ) ا . ع . شير بيشه . و مرد رساى دور بين . دلهة ( dalehat ) ص . ع . مؤنث دله يعنى زن سرگشته و ديوانهء از عشق و يا از اندوه . دلهث ( dalhas ) ا . ع . شير بيشه . دلهثة ( dalhasat ) م . ع . دلهث دلهثة : شتابى و پيشروى كرد . دلهرا ( delher ) و ( delhar ) ا . پ . نام پادشاهى در هندوستان . دلهم ( dalham ) ا و ص . ع . تيره